Wat speelt er op de markten?
De populariteit van Trump staat rond een dieptepunt. Dit zorgt ervoor dat hij behoorlijk om zich heen is gaan slaan. Het wapenstilstandsverdrag met Iran is door Trump niet meer geldig verklaard. Daarnaast tekenen er zich grote spanningen af binnen de NAVO. Trump is zeer verbolgen over het feit dat Europa de VS bij de oorlog in het Midden-Oosten niet te hulp is geschoten en dat Spanje niet meer geld aan defensie wil uitgeven. Bovendien staat de annexatie van Groenland door de VS weer op de agenda.
Wat de spanningen in het Midden-Oosten betreft, is ons uitgangspunt dat Iran weinig te verliezen en veel te winnen heeft bij het opvoeren van de spanningen:
- Voor de midterms in november is het vrijwel uitgesloten dat de VS een echte oorlog met Iran zal beginnen. Daartoe is dit veel te impopulair bij de Amerikaanse kiezers.
- Oplopende spanningen betekenen ook oplopende olieprijzen. Dit levert Iran niet alleen meer geld op, maar maakt Trump ook nog impopulairder bij de komende verkiezingen. Iran hoopt dat dit hem zal dwingen meer concessies te doen bij de komende onderhandelingen over het nucleaire wapenprogramma van Iran en over de zeggenschap over de Straat van Hormuz.
Klopt deze conclusie dan zal de doorvoer door de Straat van Hormuz nog lange tijd belemmerd blijven. Dit hoeft niet te betekenen dat de olieprijs naar $150–200 zal oplopen, maar ook niet dat deze langdurig onder de $70 zal komen te liggen. De komende tijd lijkt daarom een bandbreedte van $70 tot $100 waarschijnlijk.
Wat zou dit voor de Amerikaanse en Europese economie betekenen?
Voor Europa zou dit betekenen dat het voorlopig een stuk meer geld kwijt is aan de import van energie. Ook verhoogt dit de inflatie. Hoeveel hangt sterk af van de omvang van de secundaire effecten (hogere olieprijzen die doorwerken in de prijzen van goederen en diensten waarbij veel energie wordt verbruikt). Hogere energieprijzen verminderen echter ook de economische groei. Daardoor lijkt het met de secundaire effecten voorlopig mee te gaan vallen. Anderzijds geldt: hoe langer de energieprijzen hoog blijven, hoe meer secundaire effecten zullen optreden.
Praktisch gesproken betekent dit, dat, als de olieprijs in de buurt van $70 blijft hangen, de ECB de rente waarschijnlijk nog één keer met 0,25% zal verhogen. Indien de olieprijs echter meer in de buurt van $100 komt te liggen, zijn nog drie verdere verhogingen van 0,25% goed mogelijk.
In de VS ligt de economische groei in principe hoger dan in Europa, zolang de aandelenkoersen niet flink dalen. Daardoor zullen secundaire effecten van hogere olieprijzen eerder optreden. De rentes in de VS staan echter ook hoger. Per saldo verwachten we dat, als de olieprijs in de buurt van $70 blijft hangen, de Fed de rente nog één keer met 0,25% zal verhogen. Bij een olieprijs dicht bij $100 verwachten we dit jaar echter nog circa drie renteverhogingen van 0,25%.
