Gaan de aandelen, bitcoin en zilver achterna?
In korte tijd zijn de prijzen van bitcoin en zilver, gerekend vanaf hun top, vrijwel gehalveerd. De vraag is of dit een voorbode is van een grote daling van de aandelenmarkten. Laten we daarom eerst kijken naar de belangrijkste redenen voor de scherpe koersstijgingen en latere dalingen van bitcoin en zilver.
Vanaf de dag dat hij werd gekozen, heeft Trump herhaaldelijk aangegeven dat hij de rente van de Federal Reserve veel te hoog vindt. Volgens hem moest de centrale bank deze zo snel mogelijk verlagen. Hij ging zelfs nog een stap verder: de Federal Reserve, die in principe onafhankelijk van de politiek staat, zou volgens Trump onder de vleugels van de president moeten komen.
Dit moet worden gezien tegen de achtergrond dat de overheidsschuld in de Verenigde Staten inmiddels meer dan 100% van de totale economie bedraagt en het begrotingstekort naar verwachting nog vele jaren rond de 6% van het bruto binnenlands product zal blijven. Dit betekent dat, als de rente niet richting 0% daalt, de rentelasten een steeds groter deel van de overheidsuitgaven zullen opslokken. Uitgaven die juist noodzakelijk zijn voor toekomstige economische groei worden daardoor steeds verder verdrongen. Hierdoor ontstaat een negatieve spiraal voor de economie.
De enige instantie die hier iets aan kan doen, is de Federal Reserve. Die kan een steeds groter deel van het tekort financieren met geld dat zij zelf creëert. Dit leidt echter tot sterk oplopende inflatie. Op den duur loopt de economie op deze manier vast, maar dit is in het verleden in dit soort situaties vrijwel altijd gebeurd.
Het is daarom begrijpelijk dat, als gevolg van de uitlatingen van Trump, de markten begonnen te verdisconteren dat het vroeg of laat weer die kant op zou gaan. Bitcoin en edelmetalen liggen dan voor de hand als bescherming hiertegen. Dit geldt ook voor veel aandelen. Bovendien wordt er momenteel enorm veel geïnvesteerd in alles wat met kunstmatige intelligentie te maken heeft, omdat men daar een zeer winstgevende toekomst van verwacht.
Naast bitcoin en edelmetalen werden daardoor ook veel aandelen gekocht. Bij de edelmetalen kwamen daar bovendien oplopende geopolitieke spanningen bovenop.
Naarmate dit alles aanhield, voelden beleggers wereldwijd zich steeds meer “een dief uit eigen zak” door niet mee te doen en hiervan te profiteren. Dit leidde tot steeds fellere koersstijgingen. Gedwongen ‘short covering’ speelde daarbij ook een rol. In de grafieken ontstond een vrijwel verticale stijging, waardoor een steeds gunstigere toekomst werd verdisconteerd: meer geldcreatie door centrale banken en oplopende geopolitieke spanningen.
Hoewel het mogelijk is dat het beleid in de toekomst inderdaad weer meer die kant op gaat, geldt dat wanneer dit in mindere mate gebeurt dan tijdens de verticale stijging werd ingeprijsd, de koersen na verloop van tijd zullen dalen. Daarvoor is dan echter wel een aanleiding nodig.
Die aanleiding kwam dit keer uit twee richtingen. Politiek gezien ontstond er steeds meer weerstand tegen de manier waarop Trump probeerde de onafhankelijkheid van de Federal Reserve te ondermijnen en de rente omlaag te drukken. Daarnaast droeg Trump, in plaats van een volledig loyale voorzitter, Kevin Warsh voor. Hoewel ook hij de rente wil verlagen, wil hij dit doen op basis van verwachte productiviteitsgroei en inflatie. Gezien zijn verleden als “inflation fighter” gaat men ervan uit dat hij, indien zijn verwachtingen niet uitkomen, snel zal bijsturen.
Beleggers realiseerden zich hierdoor plotseling dat zij waren uitgegaan van een te ruim monetair beleid in de toekomst en begonnen winst te nemen. Bij aandelen speelde daarnaast mee dat men mogelijk te hoge verwachtingen had van voortdurend oplopende winsten als gevolg van kunstmatige intelligentie.
Na de winstnemingen kwam ook een proces op gang waarbij onderpanden te sterk in waarde daalden, waardoor beleggers elkaar verdrongen om (gedwongen) te verkopen.
Hoe nu verder?
Het is goed mogelijk dat de markten nu doorschieten naar de andere kant en te ver wegzakken. Het verdere verloop hangt echter volledig af van het toekomstige monetaire beleid. De vraag is of de markten na deze “shake-out” opnieuw aan een stijging beginnen of voorlopig op een veel lager niveau blijven.
De markten gaan er momenteel van uit dat door de toepassing van kunstmatige intelligentie de loonkosten en inflatie zullen dalen. Dit zou de Federal Reserve in de loop van het jaar de ruimte geven om de rente verder te verlagen, wat positief zou zijn voor goud, zilver, bitcoin en aandelen. In dat scenario zou op vrij korte termijn opnieuw een behoorlijke rally mogelijk zijn. De onderliggende problematiek van hoge overheidstekorten en schulden blijft namelijk bestaan, zij het in mindere mate dan voorheen werd verdisconteerd.
Wij verwachten echter een veel beperktere productiviteitsgroei en, in ieder geval tot de verkiezingen in november, een relatief sterke economische groei. Dit zorgt dan voor opwaartse druk op lonen en inflatie. Daardoor verwachten wij dat de rente nauwelijks zal dalen en later in het jaar zelfs weer onder opwaartse druk zal komen te staan.
In dit geval verwachten wij dat goud, zilver en bitcoin voorlopig weinig zullen stijgen en per saldo op een relatief laag niveau zullen blijven. Alleen op langere termijn kunnen deze markten mogelijk wel weer aantrekken.
Wanneer de rentes niet verder dalen en later zelfs stijgen, verwachten wij dat aandelenkoersen eerder zullen dalen dan verder stijgen. Een zeer grote daling achten wij echter op de kortere termijn onwaarschijnlijk, omdat de Federal Reserve voorlopig geen restrictief beleid zal voeren. Dit verwachten wij pas later dit jaar.
