Eddy's wekelijkse marktupdate

Waar gaat het met AI naartoe?

Op dit moment wordt er op gigantische schaal geïnvesteerd in van alles rondom AI. Dit heeft twee effecten:

• De investeringsboom zal waarschijnlijk tot eind 2027 aanhouden en daarmee de Amerikaanse economie flink stimuleren.
• Al deze investeringen gaan snel een veel groter gebruik van AI mogelijk maken. Dit betekent dat het gebruik van AI waarschijnlijk vanaf medio 2027 snel zal toenemen.

De komende kwartalen betekent dit dat de economische groei een voortgaande impuls vanuit AI krijgt en dat dit waarschijnlijk tot eind 2027 zal aanhouden. Vanaf medio 2027 kan er echter iets gaan veranderen. Naarmate AI meer gebruikt gaat worden, zal de productiviteit harder gaan toenemen. Met andere woorden: de aanbodkant van de economie krijgt dan ook een impuls. De grote vraag is alleen hoeveel en hoe snel.

Sommige analisten vrezen dat dit zeer snel zal gaan, waardoor er in ieder geval de eerste tijd sprake zal zijn van oplopende werkloosheid.

Dit brengt ons bij een ander punt. Op dit moment weet nog niemand waar het met AI naartoe zal gaan. In principe zou zo'n onzekerheid de meeste bedrijven ervan weerhouden om veel in AI te investeren. Nu ligt dit echter anders. Indien men nu niet zwaar in AI-capaciteit investeert, weet men zeker dat men over enige tijd geen rol van betekenis kan spelen. Met andere woorden: elk bedrijf dat met de ontwikkeling van AI te maken heeft, kan niet anders dan er nu veel in investeren.

Hierdoor bestaat er echter wel een grote kans dat er over niet al te lange tijd een groot overschot op het gebied van AI gaat ontstaan. Dus veel bedrijven kunnen niet anders dan nu veel in AI investeren, terwijl het rendement daarop zeer onzeker is.

Dit begint nu ook door te sijpelen bij de investeringsboom in AI. Dat wil zeggen de bedragen die geïnvesteerd worden, zijn dermate groot, dat ook al wordt er veel winst gemaakt, er toch voor de investeringen veel geleend moet worden. Tot voor kort zag men daar weinig risico in, zodat de te betalen rente over de leningen nauwelijks hoger lag dan die op staatsobligaties. De laatste tijd loopt de spread echter op, omdat dit vertrouwen begint af te brokkelen.

Overigens speelt hierbij ook een rol, dat steeds meer CEO's van grote AI-bedrijven zijn gaan waarschuwen dat de ontwikkeling van AI en daaraan gekoppeld van robots, wel eens een kant op zou kunnen gaan die gevaarlijk voor de mensheid is. Er moet daarom rekening mee gehouden worden, dat overheden allerlei regels gaan opstellen waar AI-bedrijven zich aan moeten houden. Iets dat negatieve invloed kan gaan uitoefenen op de winsten.

Dit betekent ook dat het niet zeker is dat AI voorlopig voor een gunstige economische ontwikkeling gaat zorgen. Meestal gaat men ervan uit dat door AI een veel hogere productiviteit bereikt kan worden. Dit betekent neerwaartse druk op de loonstijgingen en de inflatie, zodat de economie vanuit de fiscale en monetaire hoek flink gestimuleerd kan worden. Iets dat dan een plaatje oplevert van hoge economische groei en winsten, zonder dat dit veel inflatieproblemen oplevert. Vooralsnog gaan de aandelenmarkten hier in belangrijke mate vanuit.

Er kan echter ook iets van een 'perfect storm' gaan optreden:

• Grote overcapaciteit zorgt ervoor dat de winsten sterk gaan tegenvallen.
• Dit wordt dan nog eens versterkt door veel meer regulering op AI-gebied.
• De aandelenkoersen gaan hierdoor flink dalen, waardoor de economische groei nog eens een extra knauw krijgt (een positief vermogenseffect als gevolg van de stijgende aandelenkoersen zorgt al een tijdlang voor een flinke stimulering van de economie. Dit valt dan weg en wordt zelfs negatief).
• De afnemende groei, samen met een oplopende productiviteit als gevolg van de toepassing van AI, zorgt ervoor dat de werkloosheid flink gaat oplopen.
• In zo een situatie dreigt er deflatie te gaan ontstaan. Echter ook zeer grote overheidstekorten. Deze zouden het dan wel eens onmogelijk kunnen maken om hard fiscaal te stimuleren. Vandaar dat er dan vooral monetair gestimuleerd moet worden. Dit zal echter niet zomaar gaan: bij zeer grote overheidstekorten en grote geldcreatie door de centrale bank, kan de obligatiemarkt dit gemakkelijk opvatten als het voeren van een inflatiepolitiek. De kortetermijnrentes gaan dan door het monetaire beleid dalen, maar de langetermijnrentes gaan dan juist uit angst voor veel hogere inflatie in de toekomst hard oplopen. Iets dat de aandelenkoersen nog verder omlaag kan gaan drukken.
• De enige manier om dit aan te pakken is keihard ingrijpen bij de overheidsfinanciën. De kans is echter groot dat dan de politieke verdeeldheid juist maximaal is.

Gezien het huidige optimisme over AI lijkt het bovenstaande 'perfect storm' scenario wat vergezocht. Men kan dit scenario echter ook niet geheel van tafel vegen. Gedeeltelijk zal het naar onze mening wel uitkomen, hetgeen vooral betekent dat veel beleggers nu veelal van te positieve verwachtingen uitgaan. Dit zal niet alleen gevolgen hebben voor de aandelenmarkten, maar ook de koers van de dollar sterk beïnvloeden.