Vooruitzichten economieën vrij positief, maar wat gaan de koersen doen?
De laatste tijd is het onduidelijk hoe sterk of zwak de Amerikaanse economie is. Dit komt doordat er als gevolg van de ‘shutdown’ maar weinig cijfers zijn verschenen. Bovendien waren de cijfers die wel beschikbaar kwamen onbetrouwbaar.
Dit geldt overigens niet voor Europa. Daar is duidelijk dat de economie zeer traag groeit. De vooruitzichten zijn echter dat de groei de komende tijd langzaam zal aantrekken.
Aan de onzekerheid rondom de Amerikaanse economie komt waarschijnlijk spoedig een einde, omdat de ‘shutdown’ voorbij is en er weer normaal economische cijfers zullen verschijnen. (Helaas valt niet uit te sluiten dat er binnenkort opnieuw een shutdown komt, maar vooralsnog is de kans hierop kleiner dan 50%.).
Wat ons betreft is echter belangrijker dat, ongeacht of de komende tijd sterke of zwakke cijfers worden gepubliceerd, er belangrijke positieve krachten in de Amerikaanse economie op gang beginnen te komen:
- Van fiscale afremming gaat het beleid over in stimulering van de groei. Mocht het Supreme Court de door Trump ingestelde importtarieven illegaal verklaren, dan zal de economie zelfs sterk fiscaal worden gestimuleerd.
- Mogelijk verlaagt de Fed de rente nog iets verder, maar los daarvan gaat de centrale bank opnieuw meer obligaties opkopen. Bovendien werken de renteverlagingen van de afgelopen periode nu pas volledig door in de economie.
- Amerikaanse banken hebben meer ruimte gekregen om leningen te verstrekken.
- Een lage olieprijs is per saldo gunstig voor de economische groei.
- De investeringshausse rond alles wat met AI te maken heeft, is nog niet voorbij.
- Aandelenkoersen staan op recordhoogte en ook de prijzen van onroerend goed zijn nog altijd zeer hoog. Dit veroorzaakt een belangrijk positief vermogenseffect.
Tegen deze achtergrond verwachten wij binnen afzienbare tijd een relatief hoge groei van de Amerikaanse economie.
Daarbij moet worden opgemerkt dat door het immigratiebeleid van Trump en de vergrijzing van de bevolking, de arbeidsmarkt bij een aantrekkende economische groei vrij snel zal verkrappen, ook al neemt de productiviteit door AI toe. Met andere woorden: er zal opnieuw opwaartse druk op de lonen ontstaan.
Dit moet worden gecombineerd met het feit dat veel van de ingestelde importtarieven nog niet aan de consument zijn doorberekend. Dit alles doet vermoeden dat de inflatie over niet al te lange tijd weer zal oplopen.
Dit brengt ons bij de renteontwikkeling. De markten verdisconteren momenteel voor dit jaar nog drie verdere renteverlagingen door de Fed. Wij denken echter eerder aan geen of hooguit één verlaging. Daarnaast verwachten wij dat de rente op tienjarige Amerikaanse staatsobligaties vroeg of laat boven het belangrijke weerstandsniveau van 4,20% zal uitbreken. Charttechnisch kan dit gemakkelijk het begin inluiden van een stijging richting of boven de 5%.
Dit wordt des te aannemelijker nu Trump het defensiebudget aanzienlijk wil vergroten. Dit geeft aan dat het Witte Huis weinig wil doen aan de zeer hoge begrotingstekorten en de overheidsschuld.
Mocht de renteontwikkeling in de Verenigde Staten inderdaad tegenvallen, dan zal dit belangrijke consequenties hebben voor de dollar en voor aandelen- en obligatiekoersen.
Er speelt echter nog een andere, meer fundamentele ontwikkeling. Na de Tweede Wereldoorlog hebben de Verenigde Staten een wereldorde opgebouwd die gebaseerd was op regels en wetten. Daartoe zijn diverse instituties opgericht, zoals de Verenigde Naties, het Internationale Gerechtshof en de WTO.
Binnen dit systeem waren de VS de enige echte grootmacht en konden zij optreden als ‘politieagent van de wereld’. Dit systeem heeft de VS geen windeieren gelegd: het heeft gezorgd voor een sterke groei van de internationale handel en het ontstaan van vele multinationale ondernemingen. De Amerikaanse staatsobligaties en de dollar vormden daardoor de spil van het internationale monetaire systeem.
Deze internationale rechtsorde en samenwerkingsverbanden worden nu echter door Washington op hun kop gezet. Het ontvoeren van een president van een ander land en het militair chanteren van dat land zijn volledig in strijd met de geldende regels. Hetzelfde geldt voor het dreigement om Groenland te bezetten. Daarnaast zijn de VS uit 66 wereldwijd opererende organisaties gestapt die gebaseerd waren op internationale samenwerking en afspraken.
De achtergrond hiervan is dat de VS niet langer de enige supermacht zijn en waarschijnlijk op termijn zowel economisch als militair door China zullen worden ingehaald. Veel van de voordelen die de VS als enige supermacht hadden, verdwijnen hierdoor. Dit lijkt inmiddels volledig tot Washington te zijn doorgedrongen, waardoor de Amerikaanse politiek in een staat van paniek lijkt te verkeren.
Trump is tot de conclusie gekomen dat het niet langer om regels, maar om macht draait . Een conclusie die Peking en Moskou al veel eerder trokken, en waar Europa zich nog altijd tegen verzet. De VS zetten daarom alles op alles om hun invloedssfeer zo veel mogelijk uit te breiden, waarbij vrijwel geen enkel middel wordt uitgesloten.
Het is duidelijk dat dit enorme consequenties zal hebben voor het functioneren van economieën, multinationals en de internationale handel, en daarmee ook voor de koersen op de financiële markten ( Hierop zullen wij nader ingaan in ons GFM-rapport van de komende week).
In ieder geval lijkt de tijd voorbij waarin financiële markten uitsluitend vanuit economisch perspectief werden bekeken. Geopolitieke ontwikkelingen zullen een steeds grotere rol gaan spelen.
